Wybór odpowiedniego warunku Incoterms ma kluczowe znaczenie dla kosztów, ryzyka i przebiegu transportu międzynarodowego. Każda reguła inaczej dzieli obowiązki między stronami, dlatego jej dobór powinien być świadomy i dopasowany do doświadczenia oraz modelu biznesowego. Sprawdź, jaki Incoterms wybrać i kiedy konkretne rozwiązania mają sens, zanim popełnisz kosztowny błąd!

Spis treści

• Na co zwrócić uwagę przy wyborze warunku Incoterms
• Kiedy wybrać Incoterms FOB
• Kiedy wybrać Incoterms EXW
• Kiedy wybrać Incoterms CIF/CFR
• Nie wybieraj CIF/CFR przy imporcie drobnicowym
• Kiedy wybrać Incoterms DAP/DDP
• Podsumowanie – jaki incoterms 2020 wybrać?

Na co zwrócić uwagę przy wyborze warunku incoterms?

Przy wyborze warunku Incoterms należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych kryteriów:

• zakres odpowiedzialności – określa, kto odpowiada za transport towaru, odprawę celną oraz w którym momencie ryzyko przechodzi na kupującego,
• zakres ponoszonych kosztów – pokazuje, która strona pokrywa koszty transportu, załadunku, ubezpieczenia i dostawy,
• kontrola nad kosztami – niektóre warunki (np. FOB, EXW) dają większą możliwość wyboru przewoźnika i ograniczenia ukrytych opłat,
• kontrola nad terminem dostawy i transit time – wpływa na to, kto decyduje o przebiegu transportu i czasie realizacji,
• współpraca ze sprawdzoną firmą spedycyjną – pozwala lepiej dopasować warunki dostawy i ograniczyć ryzyko problemów operacyjnych. Dzięki doświadczonemu spedytorowi wymagające warunki takie jak np. EXW nie stanowią żadnego problemu.

Dobór odpowiedniej reguły powinien zawsze wynikać z realnych możliwości organizacyjnych oraz poziomu kontroli, jaki chcemy utrzymać nad transportem.

Kiedy wybrać incoterms FOB – najlepszy dla importera

Incoterms FOB warto wybrać przede wszystkim przy imporcie towarów m.in. przy imporcie z Chin, gdzie kluczowe znaczenie ma kontrola nad transportem międzynarodowym oraz kosztami. Warunek ten sprawdza się zarówno w transporcie FCL, jak i LCL, ponieważ umożliwia elastyczne zarządzanie wysyłką i wybór własnego spedytora. Dodatkowo FOB daje importerowi realny wpływ na termin wypłynięcia statku oraz transit time, co jest istotne przy planowaniu łańcucha dostaw i minimalizowaniu opóźnień.

FOB to najlepszy wybór, gdy chcesz mieć kontrolę nad kosztami, czasem transportu i spedytorem, a jednocześnie ograniczyć ryzyko operacyjne w kraju załadunku. Sprzedający odpowiada bowiem za organizację transportu lokalnego, załadunek towaru oraz odprawę eksportową, dzięki czemu importer nie ponosi konsekwencji błędów związanych z dokumentacją, przewoźnikami czy procedurami celnymi na początku łańcucha logistycznego.

Kiedy wybrać incoterms EXW

EXW warto wybrać wtedy, gdy importer chce mieć maksymalną kontrolę nad całym procesem transportowym i jest przygotowana organizacyjnie do jego obsługi. Z perspektywy importera EXW sprawdzi się w sytuacji, gdy posiada doświadczenie w logistyce, własnego spedytora oraz chce samodzielnie zarządzać kosztami, wyborem przewoźników i przebiegiem transportu od samego początku. Daje to pełną kontrolę nad kosztami dostawy, ale jednocześnie oznacza przejęcie całej odpowiedzialności, w tym za odprawę eksportową i organizację transportu w kraju nadania.

Z kolei dla eksportera EXW jest najwygodniejszym rozwiązaniem, ponieważ ogranicza jego obowiązki do udostępnienia towaru w magazynie. Nie ponosi on kosztów transportu ani ryzyka związanego z dalszym przewozem, co minimalizuje jego zaangażowanie operacyjne i odpowiedzialność.

Kiedy wybrać incoterms CIF/CFR – najlepszy dla eksportera

CIF/CFR warto wybrać przede wszystkim z perspektywy eksportera, gdy zależy mu na większej kontroli nad organizacją transportu oraz przebiegiem wysyłki, przy jednoczesnym ograniczeniu odpowiedzialności za logistykę, po dostarczeniu ładunku do portu przeznaczenia. Warunki te pozwalają eksporterowi samodzielnie wybrać przewoźnika, zorganizować załadunek oraz dostarczyć towar do portu przeznaczenia bez ingerencji importera. W przeciwieństwie do FOB, importer nie narzuca tutaj konkretnych terminów wypłynięcia ani warunków transportu, co daje większą elastyczność operacyjną i możliwość optymalizacji kosztów.

CIF/CFR to dobre rozwiązanie, gdy eksporter chce kontrolować transport do portu przeznaczenia, ale jednocześnie ograniczyć swoją odpowiedzialność na dalszych etapach, na które nie ma bezpośredniego wpływu. Jego obowiązki kończą się na dostarczeniu towaru do portu docelowego, natomiast odprawa importowa, transport drogowy oraz wszelkie formalności po stronie kraju importera pozostają w gestii kupującego. Dzięki temu eksporter nie ponosi odpowiedzialności za procedury celne, kontrole czy opóźnienia powstałe po stronie kraju importera.

Nie wybieraj incoterms CIF/CFR przy imporcie drobnicowym!

Nie wybieraj CIF/CFR przy imporcie drobnicowym (LCL), ponieważ ograniczasz kontrolę nad kosztami! Niejednokrotnie zdarza się tak, że nieuczciwy Eksporter np. z Chin wybiera przewoźnika oraz organizuje fracht, ale nie uwzględnia w tym kosztów lokalnych (m.in. THC) w kraju importera. Prowadzi to do powstania wysokich i nieprzewidywalnych kosztów, które niejednokrotnie przewyższają koszty całego transportu. W praktyce końcowe koszty mogą być znacznie wyższe niż przy FOB, mimo niższej ceny początkowej podanej na ofercie przez eksportera.

Kiedy wybrać incoterms DAP/DDP

DAP warto wybrać przede wszystkim z perspektywy importera, który nie ma doświadczenia w logistyce lub nie chce angażować się w organizację transportu. W tym wariancie sprzedający odpowiada za dostarczenie towaru do wskazanego miejsca, co znacząco upraszcza proces i ogranicza obowiązki po stronie kupującego. Odpowiada on tak naprawdę tylko za rozładunek i odprawę importową. Z kolei dla eksportera DAP jest rozwiązaniem wymagającym – konieczna jest współpraca z doświadczonym spedytorem, który prawidłowo skoordynuje transport, terminy oraz dokumentację na całej trasie.

DDP uznawany jest za warunek ryzykowny i zazwyczaj się go odradza. Eksporter przejmuje obowiązek odprawy celnej importowej oraz opłacenia należności celnych, co wiąże się z dużym ryzykiem błędów, np. złej klasyfikacji kodu HS czy zmian taryf celnych w kraju przeznaczenia. Dodatkowo często nie mamy realnego wpływu na przebieg procesu w kraju importera, a z doświadczenia wynika, że takie warunki stosowane są głównie między powiązanymi firmami – np. gdy centrala pokrywa wszystkie koszty dostawy dla swojego oddziału.

Podsumowanie – jaki incoterms 2020 wybrać?

Nie ma jednego uniwersalnego warunku Incoterms – wybór zależy od poziomu kontroli, doświadczenia i gotowości do ponoszenia ryzyka. FOB to najczęstszy wybór przy imporcie, ponieważ daje kontrolę nad kosztami i transportem, a jednocześnie przenosi odpowiedzialność za działania w kraju załadunku na eksportera. EXW sprawdzi się u doświadczonych importerów, którzy chcą zarządzać całym procesem, ale wiąże się z pełną odpowiedzialnością operacyjną. CIF/CFR są korzystne dla eksportera, jednak przy imporcie drobnicowym mogą generować ukryte koszty i ograniczać kontrolę. DAP to rozwiązanie dla importerów bez zaplecza logistycznego, natomiast DDP jest ryzykowne i często odradzane ze względu na obowiązki celne i możliwe błędy. Kluczowe jest dopasowanie warunku do realnych możliwości i współpraca z doświadczonym spedytorem.